stappenplan voor bedrijfsbeeindiging
17 maart, 202117 min leestijd

Stappenplan voor bedrijfsbeëindiging: over succesvol stoppen met ondernemen

Bedrijfsbeëindigingen, daar rust een groot taboe op. Toch is stoppen met een bv of onderneming óók deel van ondernemen. Tijd om het taboe te doorbreken! In dit artikel gaan we in op stoppen met ondernemen. Want waar moet je aan denken bij een bedrijfsbeëindiging? Wij leggen het je glashelder uit én geven je een handig stappenplan voor een bedrijfsbeëindiging.

Redenen voor bedrijfsbeëindigingen

Er zijn meerdere redenen te bedenken waarom een ondernemer wil stoppen met een bv. Bedrijfsbeëindigingen komen dan ook vaker voor dat je zou denken. Ondernemers gaan bijvoorbeeld met pensioen en kunnen geen geschikte opvolger vinden. Of ze besluiten om een ander bedrijf op te zetten of willen weer in loondienst werken.

Bedrijfsbeëindiging door corona

Soms zijn ondernemers gedwongen om te stoppen door externe factoren. De coronacrisis is momenteel een van de grootste oorzaken waardoor organisaties in zwaar weer komen. De overheid biedt daarom de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) aan, om bedrijfsbeëindigingen en faillissementen te voorkomen.

De NOW-regeling en bedrijfsbeëindiging

De overheid riep de NOW-regeling in het leven zodat ondernemers de loonkosten van werknemers kunnen doorbetalen. Bedrijven die hier gebruik van maken, mogen geen werknemers ontslaan wegens bedrijfseconomische redenen. Sterk teruglopende orders zijn daar een voorbeeld van.

Kiest een bedrijf in de NOW-regeling er toch voor om een werknemer te ontslaan door bedrijfseconomische redenen? Dan moet de werkgever een ontslagboete betalen. De hoogte van die boete is afhankelijk van verschillende factoren. We raden aan om daarover in gesprek te gaan met een jurist. Goed om te weten: vanaf NOW3 is de ontslagboete komen te vervallen.

Opzegtermijn en transitievergoeding bij ontslag

Let op: voor ontslag op bedrijfseconomische gronden moet je ook altijd het UWV raadplegen. Zij dienen in dit geval namelijk toestemming te geven. Daarna zeg je als werkgever de huidige arbeidsovereenkomst met je medewerker op en gaat de opzegtermijn van start.

Als werkgever ben je ook verplicht een transitievergoeding te betalen, tenzij je in overleg met de werknemer bent overeengekomen dat hij hiervan afziet.

Ondernemer Louis Claessens stopte met zijn onderneming. Hij ondernam stappen om zijn werknemers te herplaatsen bij andere werkgevers. In ruil daarvoor zagen zijn werknemers af van hun transitievergoeding. Meer weten? Wij interviewden Louis over zijn bedrijfsbeëindiging[KS1] .

Wat kost een bedrijfsbeëindiging?

De kosten voor een bedrijfsbeëindiging lopen uiteen. Denk aan personeelskosten en afbetaling van de schuldeisers. Maar er kunnen ook bepaalde verborgen kosten zijn. We leggen hier uit hoe dat zit.

Personeelskosten bij bedrijfsbeëindiging

Personeelskosten zijn vaak een grote kostenpost als je een onderneming staakt. Sinds de invoering van de Wet werk en zekerheid moet je namelijk een transitievergoeding betalen bij een bedrijfsbeëindiging.

Die ontslagvergoeding hoef je alleen te betalen aan werknemers die langer dan twee jaar bij jou in dienst zijn. De hoogte van de ontslagvergoeding is afhankelijk van de duur dat jouw medewerkers in dienst zijn. De stelregel is dat zij over de eerste 10 jaar die zij in dienst zijn, recht hebben op een zesde maandsalaris per gewerkt half jaar.

Zijn ze langer dan 10 jaar in dienst? Dan hebben ze op deze periode na de 10 jaar recht op een vierde maandsalaris per gewerkt halfjaar. Mocht jouw medewerker zijn arbeidsovereenkomst zelf opzeggen, dan heeft hij geen recht op een transitievergoeding.

Overbruggingsregeling transitievergoeding mkb’ers

Je begrijpt het al: de loonkosten bij bedrijfsbeëindigingen kunnen flink oplopen. Daarom is de overbruggingsregeling transitievergoeding in het leven geroepen. Die regeling geldt voor mkb’ers die niet aan deze transitievergoeding kunnen voldoen. Hierdoor ben je nog maar een gedeelte van de transitievergoeding verschuldigd.

Om daarvoor in aanmerking te komen, moet jouw onderneming aan een paar voorwaarden voldoen. Zo moet je aantonen dat jouw bedrijf al minimaal 3 jaar in een slechte bedrijfseconomische verkeert.

Robbert Peek deelde handige tips over personeelskosten bij een bedrijfsbeëindigingen tijdens ons eerste online evenement. Hij vertelde waar je op kunt letten bij personeelskosten en transitievergoedingen. Kijk het event hier terug!

Afbetaling schuldeisers

Voor zover mogelijk, dien je al je schuldeisers af te betalen. De Belastingdienst is de belangrijkste schuldeiser en staat dan ook vooraan in de rij. Daarna volgen instanties waarbij je mogelijk een lening hebt afgesloten, zoals de bank. Heeft de bank je machines gefinancierd? Dan heeft die instantie daar een pandrecht op.

Soms heb je onvoldoende liquide middelen om alle schuldeisers af te lossen. Er zijn meerdere manieren om in dat geval de volgorde te bepalen waarin je de schuldeisers af moet betalen. Kijk daarbij goed naar de rechterkant van je balans, waar de passiva staan. Zo maak je inzichtelijk wie jouw schuldeisers zijn.

Mogelijke verborgen kosten

Denk bij de verborgen kosten aan de accountantskosten: ook hij besteedt tenslotte uren aan jouw administratie en bedrijfsbeëindiging. Daarnaast zijn er ongetwijfeld leveranciers die je wijzen op het lopende contract dat je met hen hebt. Bijvoorbeeld telefoon- en internetkosten.

Daarnaast is het handig om je bedrijf te laten taxeren. Daar zijn natuurlijk kosten aan verbonden, maar het geeft wél veel verduidelijking voor de toekomst. Met name banken denken in taxatiewaarde.

Het helpt ook om assets te (laten) verkopen. Laat dit doen door een bekende partij voor banken of de Belastingdienst. Dan ben je er zeker van dat het geld naar hen toe gaat.

Bedrijfsbeëindiging agrarische bedrijven

Helaas besluiten steeds meer agrarische bedrijven om te stoppen. Vaak omdat boeren geen opvolging meer kunnen vinden. Nieuwe generaties hebben steeds minder interesse in het vakgebied. Maar ook andere zaken spelen een rol. Denk aan het stikstofbeleid, de PFAS- en de coronacrisis. Dit zijn stuk voor stuk factoren waardoor boeren hun hoofd steeds minder boven water kunnen houden.

Gratis event terugkijken

Wij gingen in gesprek met Louis Claessens van Loonbedrijf Volkerink Heino over zijn bedrijfsbeëindiging.

Bekijk het gesprek hier.

Een bedrijfsbeëindiging van een agrarische onderneming werkt voor de Belastingdienst hetzelfde als bij iedere ander bedrijf. De hiervoor genoemde punten blijven dan ook gelden. Let daarnaast op aspecten die enkel gelden voor de agrarische sector: denk aan landbouwvrijstelling, pachtersvoordeel en bestemmingswijzigingswinst.

Wij raden aan om in gesprek te gaan met een professional, zoals een accountant. Hij of zij vertelt jou er graag meer over.

Psychologische gevolgen van een agrarische bedrijfsbeëindiging

Een bedrijfsbeëindiging van een boerderij of melkveehouderij heeft een grote impact op agrarische ondernemers. Veel agrariërs geloven dat je boer voor het leven bent. Het is een onderdeel van hun identiteit. En dat moet je niet onderschatten.

Zelfs na het stoppen, hebben boeren soms het idee dat zij gezien worden als ‘gestopte boer’ – en tel daar alle financiële en zakelijke implicaties bij op.

Wij adviseren dan ook om in contact te gaan met een begeleider, coach of psycholoog die je als ondernemer steun biedt in deze lastige tijden.

Afrekenen met de belastingdienst bij bedrijfsbeëindiging

Balans opgemaakt? Dan is het tijd om fiscaal af te rekenen met de Belastingdienst. Als je jouw organisatie (gedeeltelijk) overdraagt, komt stakingswinst om de hoek kijken. Over dit bedrag dien je inkomstenbelasting te betalen.

Stakingswinst: zo zit het

Bij stakingswinst draait het om de waardestijging van het bedrijf in de tijd dat jij eigenaar was. We raden aan om dit bedrag te laten berekenen door een expert. Het steekt namelijk vrij ingewikkeld in elkaar. Het gaat om het vermogen en de waardebepaling van jouw onderneming. In de berekening moet je bovendien aftrekposten meenemen.

Eenmalig recht op stakingsaftrek

Stoppen met een onderneming is niet niks. Ook op financieel gebied. Om ondernemers tegemoet te komen, bestaat de stakingsaftrek. Dit bedrag mag je aftrekken van de stakingswinst. Als ondernemer heb je daar eenmalig in je leven recht op. Er geldt een maximale stakingsaftrek van € 3.630.

Lijfrentepremie en stakingsaftrek

Bij staking van een onderneming mag je een deel van de stakingswinst gebruiken bij de betaling van lijfrentepremies. Je kunt dit bedrag aftrekken van de winst voordat de belasting wordt berekend. De hoogte van die aftrek hangt af van je leeftijd en de specifieke situatie. Voor meer informatie raden we aan op om de website van de Belastingsdienst te kijken.

Overdragen van een bedrijf

In bepaalde situaties kun jij jouw bedrijf of de bezittingen overdragen. Wil je een eenmanszaak of vof staken? Zorg dan allereerst voor een due diligence-onderzoek. Zo weet je precies wat jouw onderneming waard is. Vervolgens kan jouw opvolger de activa en passiva overnemen.

Je betaalt inkomstenbelasting over de winst die je maakt met de verkoop van jouw bedrijfsonderdelen. De nieuwe eigenaar betaalt overdrachtsbelasting over het overgenomen onroerende ondernemingsvermogen.

Voordelig overdragen met doorschuiffaciliteit

Draag je jouw onderneming over aan een partner, medewerker of mede-ondernemer met wie je minstens drie jaar hebt samengewerkt? Maak dan gebruik van de doorschuiffaciliteit. Dan hoef je namelijk geen inkomstenbelasting te betalen over de stakingswinst. De nieuwe eigenaar van jouw onderneming gaat door met de oude boekwaarden.

De doorschuiffaciliteit staat ook wel bekend als ‘geruisloos doorschuiven’. Let wel op: de Belastingdienst moet deze manier van overname goedkeuren.

Bedrijf overdragen aan een bv

Je kunt er ook voor kiezen om jouw gestaakte onderneming over te dragen aan een bv. Ook in deze situatie hoef je geen belasting te betalen over de stakingswinst. Onthoud wel: de aandelen die jij ontvangt in ruil voor je onderneming, mag je die drie jaar lang niet verkopen.

Zo zit het met aansprakelijkheid na bedrijfsbeëindiging

Als je stopt met je bedrijf, ben je niet in één keer af van eventuele aansprakelijkheden. Met name bij een eenmanszaak ben je verplicht om schulden af te betalen. We raden je aan om de situatie goed in kaart te laten brengen. Dat is essentieel voor een goede afronding van de bedrijfsbeëindiging.

Wil je een bv staken? Is die bv officieel failliet verklaard? Dan zijn de onbetaalde schulden niet meer te verhalen op de ondernemers en bestuurders. Dit geldt overigens alleen als het bestuur geen fouten heeft gemaakt waarvoor zij aansprakelijk worden gesteld.

Handig stappenplan bij bedrijfsbeëindiging voor ondernemers

Bij stoppen met een onderneming komt veel kijken. Van fiscaal afrekenen tot bedrijfsovername. Onze tip is om een staking stap voor stap te benaderen. En dat wordt een stuk overzichtelijker met dit handige stappenplan voor bedrijfsbeëindigingen.

Stap 1: vertel klanten dat je stopt

Jouw bedrijfsbeëindiging heeft gevolgen voor klanten en leveranciers. Het is belangrijk om hen daarvan op de hoogte te brengen.

Maak een overzicht van al je klanten. Breng in kaart in hoeverre zij afhankelijk zijn van jouw organisatie. Stuur vervolgens een bericht waarin je hen informeert over de stand van zaken.

Bereid je voor op wisselende reacties. Sommige leveranciers willen misschien dat jij je rekeningen direct betaalt. Anderen reageren begripvol en geven je wat meer tijd om schulden af te lossen.

Stap 2: personeel ontslaan

De tweede stap is relevant als je personeel in dienst hebt dat je moet ontslaan. Vraag in dit geval een ontslagvergunning aan.

In een sociaal plan leg je bepaalde afspraken vast. Doe dit in samenwerking met vakbonden, of regel het alleen. In het sociaal plan ga je in op een transitievergoeding, ontslagvergoeding, herplaatsingsafspraken en veranderingen in werkplek.

Stap 3: check of jij recht hebt op stakingsaftrek

Verkoop je jouw onderneming en maak je daar winst op? Zoals we hiervoor uitlegden, noemen we dit stakingswinst. Over stakingswinst moet je belasting betalen. Maar om dat voordeliger te maken, bestaat de stakingsaftrek. Check of je voldoet aan de voorwaarden voor die aftrek.

Stap 4: check of je recht hebt op een uitkering

Zelfstandig ondernemers kunnen mogelijk financiële hulp krijgen van hun gemeente als zij stoppen met hun onderneming. Bijvoorbeeld via het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) of de Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte zelfstandigen (IOAZ).

Lees meer over de Bbz op de website van de Belastingdienst.

Stap 5: uitschrijven bij Handelsregister van KVK

De volgende stap is een administratieve handeling: schrijf jouw onderneming uit bij Kamer van Koophandel (KVK). De KVK geeft door aan de Belastingdienst dat jouw bedrijf staakt. Zij nemen vervolgens contact met je op over de btw.

Maar let op: als je een uitkering wilt aanvragen, is het beter om nog even te wachten met uitschrijven.

Stap 6: betaal de omzetbelasting

Zoals gezegd, meldt de KVK jouw bedrijfsbeëindiging bij de Belastingdienst. Zij informeren jou vervolgens over jouw laatste btw-aangifte en of je hen nog btw verschuldigd bent.

Stap 7: fiscaal afrekenen met de Belastingdienst

Tijd voor meer administratie. Bij deze zevende stap draait het namelijk om het sluiten van de administratie van jouw onderneming. Kortom: de balans opmaken en afrekenen maar.

We raden aan om een expert om hulp te vragen. Het kan namelijk erg ingewikkeld in elkaar steken.

Stap 8: verzekeringen en abonnementen opzeggen

Vergunningen, bedrijfsverzekeringen, abonnementen, domeinregistraties, websites en contracten: deze zaken moet je stuk voor stuk opzeggen. Zet al je vaste lasten op een rij. Neem ook je automatische incasso’s onder de loep zodat je niets vergeet.

Stap 9: bewaar je administratie

Dat jij met je onderneming stopt, betekent niet dat de administratie in de prullenbak mag. In tegendeel zelfs. Na een bedrijfsbeëindiging moet je jouw administratie nog minimaal zeven jaar bewaren. Opruimdrift? Je mag alles ook inscannen en enkel digitaal bewaren.

Stap 10: gun jezelf de tijd om te herstellen.

Stoppen met ondernemen is niet zomaar iets. Er komt veel, héél veel bij kijken. Het heeft daarom niet alleen financiële gevolgen; een bedrijfsbeëindiging heeft ook impact op jouw mentale welzijn. Neem een coach of vertrouwenspersoon in de arm om je door de situatie heen te loodsen. En breng samen voorzichtig je toekomst in beeld: wat zou je nog willen bereiken? Op welke manier wil je een inkomen vergaren?

Dat was ‘m: ons handige stappenplan voor een bedrijfsbeëindiging. We wensen je allereerst veel succes. Heb je nog vragen over stoppen met een onderneming? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen.